Trong kỷ nguyên bóng đá hiện đại, công nghệ ngày càng đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao tính công bằng và minh bạch của các trận đấu. Một trong những bước tiến mang tính cách mạng nhất chính là sự ra đời của VAR.
Vậy VAR là gì trong bóng đá? Công nghệ này hoạt động như thế nào và vì sao nó vừa được xem là “trọng tài thứ 13” vừa gây ra không ít tranh cãi? Bài viết dưới đây, VaoroitV sẽ giúp bạn hiểu rõ khái niệm VAR, nguyên lý vận hành cũng như ưu và nhược điểm của công nghệ VAR trong bóng đá hiện nay.
VAR là gì trong bóng đá?
VAR là viết tắt của cụm từ Video Assistant Referee, tạm dịch là trợ lý trọng tài video. Đây là một hệ thống hỗ trợ trọng tài bằng công nghệ video, cho phép xem lại các tình huống quan trọng trong trận đấu thông qua nhiều góc quay khác nhau. Mục tiêu chính của VAR là giúp trọng tài chính đưa ra quyết định chính xác hơn trong những pha bóng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả trận đấu.
VAR không thay thế hoàn toàn vai trò của trọng tài trên sân. Trọng tài chính vẫn là người có quyền quyết định cuối cùng, trong khi tổ VAR chỉ đóng vai trò tư vấn, cảnh báo hoặc cung cấp hình ảnh để hỗ trợ đánh giá tình huống.
Lịch sử ra đời và phát triển của công nghệ VAR
Với các thông tin được Vào Rồi TV tìm hiểu, ý tưởng sử dụng công nghệ video để hỗ trợ trọng tài đã xuất hiện từ rất lâu, nhưng chỉ thực sự được nghiên cứu nghiêm túc trong khoảng hơn một thập kỷ trở lại đây. Liên đoàn bóng đá thế giới FIFA chính thức thử nghiệm VAR vào năm 2016 tại một số giải đấu nhỏ và các trận giao hữu quốc tế.
Sau quá trình thử nghiệm và điều chỉnh, VAR lần đầu tiên được áp dụng tại một kỳ World Cup là World Cup 2018 tổ chức tại Nga. Kể từ đó, công nghệ VAR nhanh chóng được triển khai rộng rãi tại các giải đấu lớn như Champions League, Europa League, Premier League, La Liga, Serie A, Bundesliga và nhiều giải vô địch quốc gia khác trên toàn thế giới.
VAR hoạt động như thế nào trong một trận đấu bóng đá?
Trong một trận đấu có áp dụng VAR, sẽ có một phòng điều hành VAR đặt tại sân vận động hoặc trung tâm điều hành tập trung. Phòng VAR bao gồm một số trọng tài VAR chuyên trách cùng hệ thống màn hình hiển thị nhiều góc quay từ các camera quanh sân.
Khi trận đấu diễn ra, tổ VAR liên tục theo dõi các tình huống thông qua video. Nếu phát hiện sai sót rõ ràng hoặc tình huống gây tranh cãi mà trọng tài chính có thể bỏ lỡ, tổ VAR sẽ liên lạc với trọng tài trên sân thông qua bộ đàm. Trọng tài chính có thể nghe tư vấn trực tiếp hoặc tự mình ra khu vực màn hình bên ngoài sân để xem lại tình huống trước khi đưa ra quyết định cuối cùng.
Việc tìm hiểu VAR là gì trong bóng đá không chỉ giúp người hâm mộ hiểu rõ hơn về môn thể thao vua. Mà còn giúp việc theo dõi các trận đấu trở nên dễ dàng hơn. Để không bỏ lỡ bất kỳ trận cầu đỉnh cao ở mọi giải đấu hãy truy cập vào VaoroiTV. Website đang cung cấp lịch cho mọi như lịch thi đấu bóng đá anh, lịch bóng đá Ý, lịch bóng đá Pháp… cực kỳ sớm.
Ưu và nhược điểm của công nghệ VAR trong bóng đá
Ưu điểm
- Giúp giảm thiểu sai sót nghiêm trọng của trọng tài, đặc biệt ở các tình huống nhạy cảm như bàn thắng, phạt đền hoặc thẻ đỏ trực tiếp.
- Hỗ trợ trọng tài có thêm cơ sở hình ảnh và dữ liệu để đưa ra quyết định chính xác hơn, từ đó nâng cao tính công bằng cho các đội bóng.
- Tăng tính minh bạch trong các quyết định trọng tài, giúp người hâm mộ hiểu rõ hơn nguyên nhân của những pha thổi phạt gây tranh cãi.
- Hạn chế nghi ngờ về tiêu cực, thiên vị hoặc “bẻ còi” trong các trận đấu quan trọng.
- Góp phần nâng cao ý thức thi đấu của cầu thủ khi biết rằng mọi hành vi trên sân đều có thể bị ghi lại và xem xét lại bằng video.
- Giảm tình trạng tiểu xảo, đánh nguội, ăn vạ hoặc chơi xấu trong vòng cấm địa.
Nhược điểm
- Làm gián đoạn nhịp độ và cảm xúc của trận đấu do phải dừng lại để xem lại tình huống qua VAR.
- Khiến sự hưng phấn của cầu thủ và khán giả bị “nguội” trong các tình huống ghi bàn hoặc phạt đền.
- Vẫn phụ thuộc nhiều vào yếu tố con người, bởi quyết định cuối cùng vẫn do trọng tài đưa ra dù đã có VAR hỗ trợ.
- Gây tranh cãi trong cách diễn giải luật bóng đá, đặc biệt với các tình huống khó xác định như mức độ va chạm, cố ý hay vô ý.
- Các quyết định việt vị cực kỳ sát sao khiến nhiều bàn thắng bị từ chối chỉ vì một phần rất nhỏ của cơ thể cầu thủ.
- Làm giảm tính cảm xúc và vẻ đẹp tự nhiên vốn có của bóng đá, khiến trận đấu trở nên quá “máy móc”.
Những tình huống VAR được phép can thiệp
Nếu thường xuyên theo dõi các trận đấu tại Vaoroi TV, người hâm mộ đều biết rằng không phải tình huống nào VAR cũng được phép can thiệp. Theo quy định của FIFA, công nghệ VAR chỉ can thiệp vào một số tình huống then chốt, có khả năng ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả chung cuộc. Việc giới hạn phạm vi can thiệp giúp VAR phát huy hiệu quả mà không làm trận đấu bị gián đoạn quá nhiều.
Các tình huống bàn thắng
Ở các tình huống có bàn thắng được ghi, VAR sẽ tiến hành kiểm tra toàn bộ diễn biến dẫn đến pha lập công. Công nghệ này giúp xác định cầu thủ ghi bàn có rơi vào thế việt vị hay không, có xảy ra lỗi phạm lỗi trước đó hay không, hoặc bóng đã ra ngoài đường biên trước khi bàn thắng được ghi hay chưa. Nếu phát hiện sai sót rõ ràng, VAR sẽ thông báo cho trọng tài chính để xem xét lại quyết định công nhận bàn thắng.
Tình huống phạt đền
Phạt đền là một trong những tình huống nhạy cảm nhất trong bóng đá, bởi chỉ một quyết định sai lầm cũng có thể làm thay đổi cục diện trận đấu. VAR hỗ trợ trọng tài xác định chính xác pha phạm lỗi có xảy ra trong hay ngoài vòng cấm địa, mức độ va chạm có đủ để thổi phạt đền hay không, cũng như phát hiện các tình huống cầu thủ cố tình ăn vạ để kiếm penalty.
Các tình huống thẻ đỏ trực tiếp
Đối với những pha phạm lỗi nghiêm trọng có thể dẫn đến thẻ đỏ trực tiếp, VAR đóng vai trò quan trọng trong việc đánh giá mức độ nguy hiểm của hành vi. Công nghệ này giúp trọng tài xem lại tình huống từ nhiều góc quay, xác định liệu pha vào bóng có mang tính bạo lực, triệt hạ đối phương hay không, từ đó đưa ra quyết định chính xác hơn về việc rút thẻ đỏ.
Khi trọng tài xác định nhầm cầu thủ
Trong một số tình huống hỗn loạn, trọng tài có thể rút thẻ nhầm cầu thủ phạm lỗi. VAR được phép can thiệp để xác định đúng người thực hiện hành vi vi phạm. Điều này giúp đảm bảo tính công bằng, tránh việc cầu thủ vô tội phải nhận án phạt oan uổng, đồng thời giữ được tính chính xác trong công tác điều hành trận đấu.
Kết luận
Qua bài viết trên, có thể thấy VAR là gì trong bóng đá không chỉ đơn thuần là một khái niệm công nghệ, mà còn là bước ngoặt lớn trong cách vận hành và quản lý các trận đấu. Công nghệ VAR mang lại nhiều ưu điểm nổi bật như giảm sai sót trọng tài, tăng tính công bằng và minh bạch, nhưng đồng thời cũng tồn tại không ít nhược điểm liên quan đến cảm xúc, nhịp độ trận đấu và tính nhất quán.